(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 054

॥ శ్రీః ॥
1.54. అధ్యాయః 054
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
ఆస్తీకస్య స్వమాత్రా సవాదః। వాసుకేరాశ్వాసనం చ॥ 1 ॥ ఆస్తీకస్య సర్పసత్రం ప్రతి గమనం॥ 2 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text
సౌతిరువాచ। 1-54-0x(255)(2211)
తత ఆహూయ పుత్రం స్వం జరత్కారుర్భుజంగమా।
వాసుకేర్నాగరాజస్య వచనాదిదమబ్రవీత్॥ 1-54-1(2212)
అహం తవ పితుః పుత్ర భ్రాత్రా దత్తా నిమిత్తతః।
కాలః స చాయం సంప్రాప్తస్తత్కురుష్వ యథాతథం॥ 1-54-2(2213)
ఆస్తీక ఉవాచ। 1-54-3x(256)
కింనిమిత్తం మమ పితుర్దత్తా త్వం మాతులేన మే।
తన్మమాచక్ష్వ తత్త్వేన శ్రుత్వా కర్తాఽస్మి తత్తథా॥ 1-54-3(2214)
సౌతిరువాచ। 1-54-4x(257)
తత ఆచష్ట సా తస్మై బాంధవానాం హితైషిణీ।
భగినీ నాగరాజస్య జరత్కారురవిక్లబా॥ 1-54-4(2215)
జరత్కారురువాచ। 1-54-5x(258)
పన్నగానామశేషాణాం మాతా కద్రూరితి శ్రుతా।
తయా శప్తా రుషితయా సుతా యస్మాన్నిబోధ తత్॥ 1-54-5(2216)
ఉచ్చైః శ్రవాః సోఽశ్వరాజో యన్మిథ్యా న కృతో మమ।
వినతార్థాయ పణితే దాసభావాయ పుత్రకాః॥ 1-54-6(2217)
జనమేజయస్య వో యజ్ఞే ధక్ష్యత్యనిలసారథిః।
తత్ర పంచత్వమాపన్నాః ప్రేతలోకం గమిష్యథ॥ 1-54-7(2218)
తాం చ శప్తవతీం దేవః సాక్షాల్లోకపితామహః।
ఏవమస్త్వితి తద్వాక్యం ప్రోవాచాను ముమోద చ॥ 1-54-8(2219)
వాసుకిశ్చాపి తచ్ఛ్రుత్వా పితామహవచస్తదా।
అమృతే మథితే తాత దేవాంఛరణమీయివాన్॥ 1-54-9(2220)
సిద్ధార్థాశ్చ సురాః సర్వే ప్రాప్యామృతమనుత్తమం।
భ్రాతరం మే పురస్కృత్య పితామహముపాగమన్॥ 1-54-10(2221)
తే తం ప్రసాదయామాసుః సురాః సర్వేఽబ్జసంభవం।
రాజ్ఞా వాసుకినా సార్ధం శాపోఽసౌన భవేదితి॥ 1-54-11(2222)
దేవా ఊచుః। 1-54-12x(259)
వాసుకిర్నాగరాజోఽయం దుఃఖితో జ్ఞాతికారణాత్।
అభిశాపః స మాతుస్తు భగవన్న భవేత్కథం॥ 1-54-12(2223)
బ్రహ్మోవాచ। 1-54-13x(260)
జరత్కారుర్జరత్కారుం యాం భార్యాం సమవాప్స్యతి।
తత్ర జాతో ద్విజః శాపాన్మోక్షయిష్యతి పన్నగాన్॥ 1-54-13(2224)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం వాసుకిః పన్నగోత్తమః।
ప్రాదాన్మామమరప్రఖ్య తవ పిత్రే మహాత్మనే॥ 1-54-14(2225)
ప్రాగేవానాగతే కాలే తస్మాత్త్వ మయ్యజాయథాః।
అయం స కాలః సంప్రాప్తో భయాన్నస్త్రాతుమర్హసి॥ 1-54-15(2226)
భ్రాతరం చాపి మే తస్మాత్త్రాతుమర్హసి పావకాత్।
న మోఘం తు కృతం తత్స్యాద్యదహం తవ ధీమతే।
పిత్రే దత్తా విమోక్షార్థం కథం వా పుత్ర మన్యసే॥ 1-54-16(2227)
సౌతిరువాచ। 1-54-17x(261)
ఏవముక్తస్తథేత్యుక్త్వా సాస్తీకో మాతరం తదా।
అబ్రవీద్దుఃఖసంతప్తం వాసుకిం జీవయన్నివ॥ 1-54-17(2228)
అహం త్వాం మోక్షయిష్యామి వాసుకే పన్నగోత్తమ।
తస్మాచ్ఛాపాన్మహాసత్త్వ సత్యమేతద్బ్రవీమి తే॥ 1-54-18(2229)
భవ స్వస్థమనా నాగ న హి తే విద్యతే భయం।
ప్రయతిష్యే తథా రాజన్యథా శ్రేయో భవిష్యతి॥ 1-54-19(2230)
న మే వాగనృతం ప్రాహ స్వైరేష్వపి కుతోఽన్యథా।
తం వై నృపవరం గత్వా దీక్షితం జనమేజయం॥ 1-54-20(2231)
వాగ్భిర్మంగలయుక్తాభిస్తోషయిష్యేఽద్య మాతుల।
యథా స యజ్ఞో నృపతేర్నివత్రిష్యతి సత్తమ॥ 1-54-21(2232)
స సంభావయ నాగేంద్ర మయి సర్వం మహామతే।
న తే మయి మనో జాతు మిథ్యా భవితుమర్హతి॥ 1-54-22(2233)
వాసుకిరువాచ। 1-54-23x(262)
ఆస్తీక పరిఘూర్ణామి హృదయం మే విదీర్యతే।
దిశో న ప్రతిజానామి బ్రహ్మదండనిపీడితః॥ 1-54-23(2234)
ఆస్తీక ఉవాచ। 1-54-24x(263)
న సంతాపస్త్వయా కార్యః కథంచిత్పన్నగోత్తమ।
ప్రదీప్తాగ్నేః సముత్పన్నం నాశయిష్యామి తే భయం॥ 1-54-24(2235)
బ్రహ్మదండం మహాఘోరం కాలాగ్నిసమతేజసం।
నాశయిష్యామి మాఽత్ర త్వం భయంకార్షీః కథంచన॥ 1-54-25(2236)
సౌతిరువాచ। 1-54-26x(264)
తతః స వాసుకేర్ఘోరమపనీయ మనోజ్వరం।
ఆధాయ చాత్మనోఽంగేషు జగామ త్వరితో భృశం॥ 1-54-26(2237)
జనమేజయస్య తం యజ్ఞం సర్వైః సముదితం గుణైః।
మోక్షాయ భుజగేంద్రాణామాస్తీకో ద్విజసత్తమః॥ 1-54-27(2238)
స గత్వాఽపశ్యదాస్తీకో యజ్ఞాయతనముత్తమం।
వృతం సదస్యైర్బహుభిః సూర్యవహ్నిసమప్రభైః॥ 1-54-28(2239)
స తత్ర వారితో ద్వాస్థైః ప్రవిశంద్విజసత్తమః।
అభితుష్టావ తం యజ్ఞం ప్రవేశార్థీ పరంతపః॥ 1-54-29(2240)
స ప్రాప్య యజ్ఞాయతనం వరిష్ఠం
ద్విజోత్తమః పుణ్యకృతాం వరిష్ఠః।
తుష్టావ రాజానమనంతకీర్తి-
మృత్విక్సదస్యాంశ్చ తథైవ చాగ్నిం॥ ॥ 1-54-30(2241)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి ఆస్తీకపర్వణి చతుఃపంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥ 54 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-54-4 ఆచష్ట వ్యక్తం కథితవతీ। అవిక్లబా అనాకులా॥ 1-54-12 అభిశాపః శాపః॥ 1-54-17 ఆస్తీక ఇతి పాదపూరణార్థః సులోపః॥ 1-54-22 మయి అయమస్మాన్మోచయిష్యత్యేవరూపో మనఃసంకల్పో జాతు కదాపి మిథ్యాఽన్యథా న॥ 1-54-23 బ్రహ్మ వేదః మాతృదేవో భవేతి మాతురాజ్ఞకరత్వవిధానపరస్తదన్యథాకరణప్రయుక్తో దండో మాతృశాపరూపో బ్రహ్మదండః॥ 1-54-26 వాసుకేశ్చింతాజ్వరం స్వయం గృహీత్వేత్యర్థః॥ చతుఃపంచాశత్తమోఽధ్యాయః॥ 54 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.